KENDİ BENLİĞİNİN NE KADAR FARKINDASIN?

Doğduğumuz anda kendimizle ilgili farkındalığımız zayıftır. Gelişimimiz henüz tamamlanmadığı için kendimiz ve dış dünyaya yönelik algılarımız kısıtlıdır. Zaman içindeki büyüme ve olgunlaşma ile çocuklar etrafındaki yetişkinleri gözlemlemeye, neyin iyi neyin kötü olduğunu ayırt etmeye başlarlar. Bununla beraber çocukta benlik algısı gelişmeye başlar. Ergenlik bu süreçte önemli bir dönemdir. Kişi, kimlik arayışına girer, kendi değer yargılarını oluşturmaya başlar. Bu noktada kendine sorduğu önemli bir soru “Ben kimim?” sorusudur.

Bu soru bireyin kendini tanıma ve içsel süreçlerini anlama yolunda başlangıç noktasıdır. Bitiş noktasına geldiğinde verdiği cevaplar ve kendisiyle ilgili yaptığı gözlemler, kişinin öz benliğini ortaya koyar. Bireyin tüm yaşamı boyunca gelişen öz benlik, dinamik bir süreçtir. Kişinin kendi düşünceleri, değerleri ve duyguları haricinde; sosyal rolleri ve ilişkileri de kişinin öz benliğini oluşturmada temeldir. Toplum içindeki davranışlarımız, çizdiğimiz sınırlar, olayları veya kişileri değerlendirirken kullandığımız şemalar kişinin benliğinden etkilenir.

Öz benlik kavramı, öz saygı ve öz yeterlilik kavramlarıyla karıştırılmamalıdır. Öz benlik daha çok kişinin içsel süreçleri ve kendilik algısıyla ilişkidir, bir nevi kişinin içsel sesidir. Öz saygı ise, bireyin kendine yönelik değer yargılarıdır. Kişinin oluşturduğu kimliğin, ne derece saygın ve değerli olduğuna yönelik çıkarımıdır. Öz saygımız yüksek ise kendimizle daha barışık, problemleri çözmede ve ilişki kurmada daha başarılı oluruz. Düşük olduğunda ise kırılgan bir benlik geliştirebilir, diğerlerinin yorumlarına ve etkilerine daha açık hale gelebiliriz. Diğer kavramlardan farklı olarak öz yeterlilik, kişinin yetenek gerektiren bir görevi başarabileceğine dair kendine olan inancıdır. Bireyin yaşam doyumunun yüksek ve psikolojisinin sağlam olması için; öz saygısı yüksek, kendi benliğinin farkında ve başarabileceğine yönelik inancının kuvvetli olması gerekmektedir. Bütün bu kavramların sağlıklı gelişimi, potansiyelimizi gerçekleştirmemizde cesaret bulmamızı sağlar.

Sonuç olarak başkalarına yardımcı olmak ve dış dünyayı değiştirmek için, önce kendi dünyamızı tanımalı ve keşfetmeliyiz. Bu süreç, bir ömür boyu devam eden ve kendimize dürüst davranmaktan geçen uzun bir yolculuktur. Sadece olumsuzlukları değerlendirmeyip, olumlu yaşantılarımızı da göz önünde bulundurmalıyız.  Günlük hayatın temposunda bir an durmak, yaşadığımız olaylara ve duygularımıza kulak vermek; kendimizi anlamamızda ve içsel farkındalığımızı geliştirmemizde önemli bir yoldur. Bu yolda atılan her adım “Ben kimim?” sorusuna cevap niteliği taşımaktadır.